1988 Οι δρόμοι της φωτιάς

ΤΟ ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΣΙΓΚΩΦ»

Τρίτη 16 Μαρτίου 1988. Το τηλεγράφημα που έφτασε στις 12 το μεσημέρι στα γραφεία της ΠΑΕ - ΑΕΛ έμοιαζε με αγγελτήριο θανάτου. Μετέωροι οι άνθρωποι της λαρισινής διοίκησης διάβαζαν λέξη προς λέξη το σκεπτικό του αθλητικού δικαστή Ανδρόνικου.

«Απόφαση της καταισχύνης», ήταν η πρώτη αντίδραση της ΑΕΛ. Ωστόσο δεν άλλαζε τίποτα. Το κείμενο της απόφασης, 12 σειρές όλες κι όλες, φάνταζε απίστευτο. Κανένας δεν περίμενε την εξόντωση. Μία τρεμάμενη φωνή στον 3ο όροφο της Κύπρου 72 έκανε την ανάγνωση του σκεπτικού του Ανδρόνικου:  


«Ο αθλητικός δικαστής με την υπ' αριθμόν 289/16.3.88 απόφαση του σύμφωνα με το άρθρο 32 του ΚΑΠ «περί ντόπιγκ» επιβάλλει: 


1. Στον ποδοσφαιριστή Τσίγκωφ την ποινή αποκλεισμού από κάθε επίσημο και φιλικό παιχνίδι για δύο χρόνια. Ανακαλεί συγχρόνως απ' αυτόν το δελτίο αθλητικής και επαγγελματικής ιδιότητας.


2. Στην ΠΑΕ - Λάρισα:  


α) Ποινή μηδενισμού στον αγώνα της 27/12/87 με την ΠΑΕ - Παναθηναϊκός για το πρωτάθλημα της Α' Εθνικής κατηγορίας, τον οποίο κερδίζει η αντίπαλη ομάδα με 2 - 0 τέρματα και 2 βαθμούς.


β) Ποινή αφαίρεσης 2 βαθμών από το πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. 


Παραγγέλλει στον γραμματέα των αθλητικών δικαστών, να διαβιβάσει στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λάρισας αντίγραφο της παρούσης και των αναφερομένων στο σκεπτικό πρακτικών».

 Σε χρόνο ρεκόρ το «αγγελτήριο θανάτου» μεταδόθηκε αστραπιαία και στο τελευταίο σπίτι της Λάρισας. Το μοναδικό «μπλοκάρισμα» της είδησης, έγινε στην εντατική του Νοσοκομείου, όπου νοσηλεύονταν ο τότε πρόεδρος της ΠΑΕ - ΑΕΛ Στέλιος Καντώνιας με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου που τον «χτύπησε» δύο μέρες πριν την ανακοίνωση της απόφασης.

Τετάρτη 16 Μαρτίου 1988, ώρα 13:10 το μεσημέρι. Ένα αόρατο χέρι κινεί τους Λαρισαίους που χωρίς προσχέδια και προσυγκεντρώσεις ξεχύνονται στους δρόμους. Χιλιάδες λαού δημιουργούν ένα συγκλονιστικό παλλαρισαϊκό συλλαλητήριο, που όμοιο του δεν έχει να παρουσιάσει η ιστορία. Ούτε οι κορυφαίες πολιτικές συγκεντρώσεις με τους ξενόφερτους οπαδούς, δεν μπόρεσαν να καλύψουν το μέγεθος και το πάθος της λαϊκής αυτής εξέγερσης.




Η εθνική οδός μπλοκάρεται, το ίδιο και οι σιδηροδρομικές γραμμές. Η Ελλάδα κόβεται στα δύο. Η πιο μεγάλη ποδοσφαιρική αδικία, που αφαιρούσε από την ΑΕΛ 4 βαθμούς, στα γραφεία και όχι στους αγωνιστικούς χώρους, έπαιρνε την πρώτη δυναμική απάντηση της Λάρισας σας. Η αδικία δεν θα περάσει.   



Πέμπτη 17 Μαρτίου Η Λάρισα παραμένει αποκλεισμένη για δεύτερη μέρα. Το ξέσπασμα της λαϊκής οργής για την «υπόθεση Τσίγκωφ» κορυφώθηκε. Η πόλη νέκρωσε. Κάθε δραστηριότητα σταμάτησε. Ερήμωσαν τα εργοστάσια, έκλεισαν τα γραφεία και τα καταστήματα. Ταυτόχρονα πέντε τραίνα «αιχμάλωτα» έχουν αποκόψει το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας. Στις 11 το πρωί ένα ανθρώπινο ποτάμι από χιλιάδες Λαρισαίους πλημμύρισε ορμητικά την Κεντρική πλατεία και τους γύρω δρόμους, φωνάζοντας παθιασμένα και τραγουδώντας. Κύρια συνθήματα: «Κάτω τα χέρια από την ΑΕΛ» και «Η αδικία δεν θα περάσει». 

Δώδεκα περίπου η ώρα κι αυτό το ανήσυχο και αποφασισμένο ανθρώπινο ποτάμι ξεχύθηκε προς την έξοδο της πόλης. Μία πορεία μήκους 4 χιλιομέτρων έστελνε στους τότε κρατούντες τα πρώτα μηνύματα. 




 


 Ο Νομάρχης Λάρισας Δημήτρης Κουκουλάκης δέχεται στο γραφείο του την συντονιστική αγωνιστική επιτροπή, ενώ έξω από το κτίριο της Νομαρχίας χιλιάδες λαού βροντοφωνάζουν: «Κάτω τα χέρια απ' την ΑΕΛ, εδώ θα γίνει νέο Κιλελέρ». 


Η πρώτη απάντηση του κ. Κουκουλάκη άφηνε κάποια ηλιαχτίδα ελπίδας: «Δεν μπορώ να κρίνω τις αποφάσεις του αθλητικού δικαστή, αλλά θα διατυπώσω στον υπουργό το αίτημα της Λάρισας γιατί γνωρίζω ότι το δίκαιο είναι με το μέρος της».

Κι ενώ η θεσσαλική πρωτεύουσα βρίσκεται σε αναβρασμό, η αντίδραση της ΠΑΕ - ΑΕΛ έρχεται με τη μορφή της πρώτης ανακοίνωσης:  


«Mε έκπληξη, οδύνη και αγανάκτηση πληροφορηθήκαμε την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης, που αποτελεί φραγμό στην πορεία της ομάδας μας προς την κατάκτηση του τίτλου και ταυτόχρονα επιβεβαιώνει ότι το κατεστημένο ζει και βασιλεύει.

Ο φίλαθλος όμως κόσμος της Ελλάδας, έχει ήδη συνειδητοποιήσει ριζωμένα ποιοι είναι οι πρωταθλητές. 

Εξακολουθούμε ακόμα να πιστεύουμε, ότι έστω και την ύστατη στιγμή θα αποτραπεί το ιστορικό λάθος και το καταστροφικό και ισοπεδωτικό στίγμα του ελληνικού ποδοσφαίρου».



Ταυτόχρονα με την ΑΕΛ, η διοίκηση της ΕΠΣΛ δια του προέδρου της Παντελή Φωτάκη, ανακοινώνει την διακοπή όλων των τοπικών ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων.


Το τηλεγράφημα που φεύγει από τα γραφεία της Ασκληπιού με προορισμό την Γ.Γ.Α. είναι κατηγορηματικό: 


«Η ΕΠΣ Λάρισας θεωρεί την καταδικαστική απόφαση σε βάρος της αντιπροσωπευτικής ομάδας του νομού μας, της ΑΕΛ, σαν ενταφιασμό του γνήσιου και αυτοδύναμου επαρχιακού ποδοσφαίρου και σαν επισφράγιση της αόρατης δύναμης του κατεστημένου. Γι' αυτό, σαν ένδειξη συμπαράστασης προς την ΑΕΛ και διαμαρτυρίας και αγανάκτησης προς την καταδικαστική απόφαση, αναστέλλει κάθε αγωνιστική εκδήλωση στο νομό».

Κάθε κίνηση στη Λάρισα έχει παραλύσει. Η κινητοποίηση του λαού της γίνεται πρώτη είδηση σ' όλο το φάσμα του γραπτού και ηλεκτρονικού Τύπου. Φωνές συμπαράστασης έρχονται από παντού. Μόνον η ΑΕΚ και ο Παναθηναϊκός, ευνοημένοι από την όλη υπόθεση, προσπαθούν να κινήσουν τα νήματα μιας αντιλαρισινής υστερίας. 


 Ο καταιγισμός όμως των αντιδράσεων είναι πρωτοφανής. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Λάρισας συνεδριάζει έκτακτα την πρώτη κιόλας μέρα και εκδίδει το ακόλουθο ψήφισμα:

«Το Δημοτικό Συμβούλιο που συγκλήθηκε έκτακτα, μετά την απαράδεκτη απόφαση για την αντιπροσωπευτική μας ομάδα ΑΕΛ, ομόφωνα καταδικάζει την παραπάνω άδικη και αντίθετη με το περί δικαίου λαϊκό αίσθημα απόφαση. Προσδοκά από την δικαιοσύνη την ουσιαστική απονομή δικαίου μακριά από σκοπιμότητες.
Επίσης ομόφωνα αποφασίζει να τεθεί επικεφαλής όλων των κινητοποιήσεων οι οποίες θα τελειώσουν μόνον όταν αρθεί η άδικη απόφαση.
Απευθύνεται σ' όλους τους αρμόδιους, τους καλεί να αναλάβουν τις ευθύνες
τους, ώστε τα πρωταθλήματα να κερδίζονται στα γήπεδα και όχι στα παρασκήνια».   

Μπροστάρης στην όλη κινητοποίηση και ο μακαριστός Σεραφείμ, ο Μητροπολίτης που είχε βάλει στην καρδιά του την ΑΕΛ. 


Η δήλωση του δεν άφηνε περιθώρια ανάσχεσης του αγώνα:

«Η Μητρόπολη, θα συμπαρασταθεί ολόψυχα στον αγώνα των Λαρισαίων. Αξίζει στα παιδιά η υποστήριξη.
Είναι μια αδικία και πρέπει όλοι να συμπαρασταθούμε. Δεν θα μείνουμε εμείς αμέτοχοι.
Οι πολιτικοί του νομού μας πρέπει να κινητοποιηθούν. Μπορούσαν να τιμωρήσουν τον παίκτη όχι την ΑΕΛ.
Διερωτώμαι, τι μπορεί να υπάρχει πίσω απ' την αδικία...».

Κανένας φορέας όμως δεν έμεινε αμέτοχος. Επιμελητήριο, Σύνδεσμοι, Οργανώσεις εκδίδουν ψηφίσματα και συμπαρίστανται ολόψυχα στην ΑΕΛ.  


Οι διαιτητές του μπάσκετ σταματάνε να «σφυρίζουν» και στέλνουν στους αρμόδιους το δικό τους ψήφισμα που υπογράφει ο πρόεδρος τους Θοδωρής Γκανάτσιος: 


«Ο Σύνδεσμος Διαιτητών Μπάσκετ Κεντροδυτικής Θεσσαλίας, μπροστά στην κατάφωρη αδικία και τον προμελετημένο σφαγιασμό της ΠΑΕ Λάρισας από το αθλητικό κατεστημένο, ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την απόφαση του αθλητικού δικαστή και σε ένδειξη συμπαράστασης απέχει από τα τοπικά και εθνικά πρωταθλήματα.

Επίσης συμμετέχει αγωνιστικά σε όλες τις εκδηλώσεις που θα προγραμματίσει η συντονιστική επιτροπή».

Οι δάσκαλοι κι αυτοί στον αγώνα. Το ψήφισμα τους, που υπογράφουν ο πρόεδρος Νίκος Χελιδώνης και ο γεν. γραμματέας Αντώνης Μακρής, προκαλεί ρίγη συγκίνησης: 


«Ο Σύλλογος Δασκάλων και Νηπιαγωγών Λάρισας διαμαρτύρεται έντονα για την άδικη απόφαση που εκδόθηκε και καρατομεί το καμάρι της φίλαθλης Ελλάδας, την πρωτοπόρο του βαθμολογικού πίνακα της Α' Εθνικής ΑΕΛ. 






Πιστεύει ότι η αθλητική δικαιοσύνη θα σταθεί ψηλά και πάνω από το ξερό γράμμα του νόμου και θα αποδώσει το δίκαιο και την ΑΕΛ ολόλευκη στη μεγάλη φίλαθλη ελληνική οικογένεια». 


Τις μέρες της συγκλονιστικής κινητοποίησης βρέθηκε στη Λάρισα και ο τότε υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας και εκ των εξεχόντων νομικών της χώρας Ευάγγελος Γιαννόπουλος:  


Η δήλωση του στις τοπικές εφημερίδες επί του θέματος, άφηνε την πρώτη ηλιαχτίδα ελπίδας για την άρση του νόμου της αδικίας:

«Ο νόμος πάνω στο θέμα αυτό, είναι άδικος. Και είναι άδικος διότι δεν μπορεί να εφαρμοσθεί η ισχύς του δόγματος της συλλογικής ευθύνης. Αν συμβεί κάποιος να φταίει δεν σημαίνει ότι πρέπει να την πληρώσει ολόκληρη η ομάδα.
Και στις περιπτώσεις αυτές, δεν είναι δυνατόν να καταδικάζεται μια ομάδα διότι κάποιος, είτε από δόλο, είτε από αμέλεια, είτε από τυχαία περιστατικά, συνέβη να μην τηρήσει τον κανόνα όπως ορίζεται. Γιατί αλλιώς θα εκτιμηθεί ο δόλος, αλλιώς οι τυχαίες περιστάσεις, αλλιώς η αμέλεια.Ο λαός της Λάρισας, ο λαός που γενικά παρακολουθεί τα αθλήματα είδε αδικία στην ομάδα. Η συντριπτική πλειοψηφία πήρε το μέρος της ΑΕΛ. Αντέδρασε ο κόσμος γιατί κατάλαβε ότι πρόκειται για αδικία».
Για το τι μπορεί να συμβεί αύριο, ο υπουργός είπε ότι αυτό δεν μπορεί να το προδικάσει, άφησε όμως να εννοηθεί ότι πίστη του είναι η δικαίωση της ΑΕΛ.  

Η δήλωση Γιαννόπουλου αναπτέρωσε ουσιαστικά τις λαρισινές ελπίδες για την αλλαγή του νόμου. Όλα πλέον επαφίενταν στην κρίση του υφυπουργού Αθλητισμού Σήφη Βαλυράκη ο οποίος θα μπορούσε να προλάβει ακόμα και την ψυχρή επανεκδίκαση της υπόθεσης στην Τριμελή Επιτροπή των αθλητικών δικαστών.  



Το πρωί της 17ης Μαρτίου συνεδριάζει στο Δημαρχείο η Συντονιστική Επιτροπή παρουσία του δημάρχου Αριστείδη Λαμπρούλη, του αντιδημάρχου Μάνου Καγγά και των βουλευτών Γιώργου Σουφλιά, Νίκου Κατσαρού και Ηλία Παπαδημητρίου.


Σ' αυτή τη συνεδρίαση αποφασίζεται η μετάβαση της Συντονιστικής Επιτροπής με τον δήμαρχο και τους βουλευτές στην Αθήνα, η απελευθέρωση των εθνικών οδών και των σιδηροδρόμων και προαναγγέλλεται παλλαρισαϊκή συγκέντρωση για την Δευτέρα 21 Μαρτίου στις 12 το μεσημέρι.

Στο μεταξύ η ΕΣΚΑΘ σε ένδειξη διαμαρτυρίας ματαιώνει τα τοπικά πρωταθλήματα μπάσκετ και όλες οι Νομαρχιακές Επιτροπές των πολιτικών κομμάτων τοποθετούνται επί του θέματος. 




Ταυτόχρονα με τη συνεδρίαση της Συντονιστικής Επιτροπής στο Δημαρχείο, η τότε κυβέρνηση δια του εκπροσώπου της Σωτήρη Κωστόπουλου τοποθετείται με δήλωση η οποία μοιράζεται έντυπη σε όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης:

«Η κυβέρνηση παρακολουθεί με προσοχή την κατάσταση που δημιουργήθηκε από την απόφαση του αθλητικού δικαστή σε βάρος της ομάδας της Λάρισας, με συνέπεια να αναστατωθεί η ζωή σ' ολόκληρη τη Θεσσαλία.
Οι οπαδοί και φίλοι της θεσσαλικής ομάδας δεν πρέπει να παρασυρθούν από την πικρία τους και να καταφύγουν σε πράξεις που εκθέτουν την αθλητική ιδέα.
Η καταφυγή σε ακρότητες δεν βοηθά στην εκτόνωση της κρίσης και μόνον αρνητικές υπηρεσίες μπορεί να προσφέρει στη θεσσαλική ομάδα.
Ας μην ξεχνούν οι οπαδοί της Λάρισας, ότι η θριαμβευτική πορεία της στο πρωτάθλημα, της έχει χαρίσει τη συμπάθεια και την αναγνώριση όλης της φίλαθλης Ελλάδας, που αυτή τη στιγμή παρακολουθεί με εξαιρετικό ενδιαφέρον την εξέλιξη της υπόθεσης.
Η απόφαση δεν είναι τελεσίδικη, αφού υπάρχει η δυνατότητα προσφυγής στην ανώτερη βαθμίδα, πράγμα άλλωστε που έγινε.
Επιθυμούμε να τονίσουμε, ότι η δικαιοσύνη αποτελεί υπέρτατο θεσμό του δημοκρατικού μας πολιτεύματος και πρέπει ν' αντιμετωπίζεται απ' όλους με σεβασμό.
Από την πολιτεία καταβάλλονται όλες οι προσπάθειες για την ταχύτατη διεκπεραίωση των διαδικασιών προώθησης της προσφυγής μέσα στις επόμενες μέρες. 

Τέλος η κυβέρνηση συνιστά στο θεσσαλικό κοινό, να επιδείξει ψυχραιμία και σύνεση και όσοι βρίσκονται στους δρόμους να επιστρέψουν στις δουλειές και στα σπίτια τους».  


  

Κάτω από το άγχος της άδικης απόφασης, η ΑΕΛ αντιμετωπίζει την Κυριακή 20 Μαρτίου στο Αλκαζάρ τη Βέροια.

Χιλιάδες λαού αποθεώνουν τους «βυσσινί» του Γκμοχ που με τέρματα των Βουτιρίτσα και Ζιώγα κερδίζουν 2-0, ενώ ο διαιτητής Θοδωρής Κεφάλας αποβάλλει τον γκολκήπερ της Βέροιας Λαζάρωφ και «κιτρινίζει» πέντε παίκτες της.
Η νίκη πανηγυρίστηκε δεόντως, όμως ο φόβος της διατήρησης της ποινής του Ανδρόνικου ήταν αυτός που «τρέλαινε» τους Λαρισαίους.

Ώσπου την Δευτέρα 21 Μαρτίου, ακριβώς δηλαδή την ίδια ημερομηνία με τη σημερινή, έρχεται πανηγυρικά η δικαίωση. 





Η 21η Μάρτη του 1988 ήταν μια διαφορετική μέρα. Τα πάντα στη Λάρισα είχαν νεκρώσει και από το πρωί χιλιάδες λαού όδευαν προς την Κεντρική πλατεία όπου στις 12 το μεσημέρι είχε προγραμματισθεί η μεγάλη συγκέντρωση. Μία συγκέντρωση που τελικά εξελίχθηκε σε πανηγύρι δικαίωσης. Το βράδυ της προηγούμενης μέρας, ο Λαρισαίος, διευθυντής τότε της ΓΓΑ, Γιώργος Τσιτρούλης παίρνει στα χέρια του την επίσημη απάντηση του πρίγκηπα Ντε Μερόν προέδρου της Ιατρικής Επιτροπής της ΔΟΕ. Το έγγραφο υποδεικνύει ότι σε παρόμοιες περιπτώσεις δεν υπάρχουν ευθύνες για την ομάδα του ντοπαρισμένου αθλητή, αλλά και ότι η κωδεϊνη δεν είναι σκληρό αναβολικό.

Μεσάνυχτα και κάτι της Κυριακής προς Δευτέρα ο κ. Τσιτρούλης επικοινωνεί με τον συγχωρεμένο Βήχο, πρόεδρο της ΕΟΑ και αμέσως συγκαλείται σύσκεψη.
Ενημερώνεται ο υφυπουργός Αθλητισμού Σήφης Βαλυράκης, ο οποίος έχοντας πλέον το πράσινο φως, αποφασίζει την άρση του άδικου νόμου.
Η ανακοίνωση του υφυπουργού ήταν το σύνθημα για την έναρξη των πανηγυρισμών και την επάνοδο της λαρισινής ζωής στον κανονικό της ρυθμό.
Ο αντιδήμαρχος Μάνος Καγγάς ανακοινώνει στους χιλιάδες συγκεντρωμένους της Κεντρικής πλατείας το χαρμόσυνο νέο:
«Με απόφαση του υφυπουργού Αθλητισμού, τροποποιείται το άρθρο 32 του ΚΑΠ και η ΑΕΛ δικαιώνεται. Η ποινή του Ανδρόνικου απαλείφεται και η λαρισινή ομάδα παίρνει πάλι πίσω τους 4 βαθμούς που με την αξία της κατέκτησε μέσα στους αγωνιστικούς χώρους».

 Χαρακτηριστικό είναι το τότε δημοσίευμα του γράφοντα, στην εφημερίδα «Νέος Αθλητικός Κόσμος»:

«Η ΑΕΛ δικαιώθηκε. Η Λάρισα δικαιώθηκε. Μαζί τους η επαρχιακή Ελλάδα και η ηθική του ποδοσφαίρου μας. 

Ο υφυπουργός Αθλητισμού Σήφης Βαλυράκης σε μία επίδειξη ισχύος, πρόλαβε τους αθλητικούς δικαστές και τροποποίησε το άδικο άρθρο του ΚΑΠ, αθωώνοντας πανηγυρικά την ΑΕΛ».

Την ίδια στιγμή όμως που οι ουρανομήκεις ζητωκραυγές των Λαρισαίων φιλάθλων έσκιζαν τον θεσσαλικό ουρανό, οι σειρήνες της Αθήνας ετοιμάζονταν για την μεγάλη αντεπίθεση:  

«Κράτος μαϊμού», «Σκάνδαλο η παρέμβαση Βαλυράκη», «Προκατέβαλαν τη δικαιοσύνη». 


Αυτές οι αντιδράσεις που προήλθαν από τα δεκανίκια του κατεστημένου ήταν αναμενόμενες. Αμέσως μετά την αναγγελία της δικαίωσης, όλοι στη Λάρισα περίμεναν τις αντιδράσεις των γνωστών κύκλων της Αθήνας, που κατηγορώντας τον Βαλυράκη, έμμεσα θα προσπαθούσαν να μειώσουν τη μεγάλη νίκη της Λάρισας. Έτσι την απάλειψη μιας κατάφωρης αδικίας, την ονόμασαν χάρη στην ΑΕΛ».


Κανείς όμως δεν τους άκουγε πια. Όλη η φίλαθλη Ελλάδα αναγνώριζε ως πρώτη ομάδα της χώρας την ΑΕΛ. Κι όταν την Πρωτομαγιά του ίδιου χρόνου το βολ - πλάνε του Μητσιμπόνα στο ματς με τον Ηρακλή σφράγιζε τον πιο ολόχρυσο τίτλο, όλη η Ελλάδα - πλην του κατεστημένου - πανηγύρισε με πρωτόγνωρη ένταση την κατάκτηση του πρωταθλήματος από την ομάδα μοντέλο.